| Betfage - Niedziela Palmowa |
 |
 |
Na wschodnich
stokach Góry Oliwnej franciszkanie opiekują się sanktuarium o nazwie,
która pojawia się w Ewangeliach tylko w kontekście Niedzieli Palmowej:
Betfage (Mt 21,1; Mk 11,1; Łk 19,29). Wszyscy ewangeliści umiejscawiają
Betfage na drodze z Jerycha do Jerozolimy, na Górze Oliwnej, niedaleko
Betanii. Dzisiaj droga z Jerycha do Jerozolimy w Betanii skręca na południe
i okrąża Górę Oliwną, ale tak nie było w starożytności. Droga ta wiodła
wprost na zachód, wspinała się na stoki Góry Oliwnej, przechodziła obok
obecnego sanktuarium w Betfage, omijała geograficzny szczyt od południa,
grzbiet góry osiągała w okolicach klasztoru karmelitanek Pater Noster.
Stąd już rozciągał się widok na Jerozolimę. Następnie obecnie używana
droga skręca w lewo i wije się, przechodząc między cmentarzami żydowskimi,
natomiast w czasach Jezusa wiodła prosto bardzo stromym stokiem ze szczytu
wprost w dół w kierunku bramy miejskiej w murach Jerozolimy. |
| Betfage - Niedziela
Palmowa |
Betfage - wejście do kościoła |
Jezus wyrusza z Jerycha
przez Pustynię Judzką, podróżując do Jerozolimy (Mt 20,29; Mk 10,46; Łk
19,1.11.28). Zbliżając się do celu, posyła dwóch swoich uczniów, aby w
Betfage przygotowali Mu osiołka i stąd rozpoczyna swoją ostatnią drogę
przed śmiercią. Ewangeliści z wyjątkową pieczołowitością opisują ten fakt.
Przekazy pielgrzymów pierwszych wieków co do dokładnego
miejsca są nieco rozbieżne, tym niemniej pokazywano im kamień, z którego
Jezus wsiadł na osiołka. Prawdopodobnie w ciągu wieków w czczonym miejscu
wspominano również spotkanie Jezusa z Martą, kiedy po śmierci Łazarza
wyszła Mu na spotkanie (J 11,20). W roku 1876 archeologowie odnaleźli
kamienne podwyższenie - a co było najbardziej zdumiewające, odkryto zachowane
fragmenty fresków w stylu epoki krzyżowców. W roku 1883 franciszkanie
weszli w posiadanie całej posesji i na ruinach wybudowali kościół i klasztor.
|
| |
| Wnętrze kościoła |
| W kościele przyciąga
uwagę spory kamienny sześcian ze wszystkich stron pokryty freskami. Można
wyraźnie odróżnić fragmenty zabytkowe od współczesnych uzupełnień. Freski
przedstawiają sceny z Niedzieli Palmowej: odwiązywanie osiołka, wiwatujących
mieszkańców Jerozolimy z gałązkami palmowymi w rękach, i uszkodzony napis,
który uznawany jest jako nazwa Betfage. Jedna scena nawiązuje
do pobliskiej Betanii - przedstawione postacie są interpretowane jako
Marta, Maria i Łazarz.
Całe wnętrze kościoła jest pokryte nowoczesnymi malowidłami, które stylem
wyraźnie naśladują stare freski z czczonego podwyższenia. Malowidło w
apsydzie przedstawia Jezusa na osiołku i grupę apostołów; dalszy ciąg
wydarzeń jest przedstawiony na ścianach kościoła: wiwatujące dzieci (Mt
21,15), osoby zrywające gałązki, grupa ścieląca płaszcze na drodze (Mt
21,8; Mk 11,8), zgorszeni faryzeusze (Łk 19,38).
Dzisiaj starożytna miejscowość Betfage należy do wioski arabskiej et-Tur.
Sanktuarium przypomina nam wydarzenie z Niedzieli Palmowej (Mt 21,1-10;
Mk 11,1-11; Łk 19,28-44; J 12,12-19). Kamień, który cieszył się czcią
z tego powodu, że stanął na nim sam Zbawiciel, nie tylko ozdobiono, ale
włączono w obręb kościoła. Jak wiele kościołów przez wieki i ten był zburzony,
zapomniany. Sanktuarium pod opieką franciszkanów dzisiaj jest znowu miejscem
odwiedzanym przez pielgrzymów. Co roku w Niedzielę Palmową wyrusza stąd
procesja z palmami. |
 |
| |
| Niedziela Palmowa
- procesja |
| Zwłaszcza w Niedzielę
Palmową ożywia się to Sanktuarium w sposób niezwykły. I choć do sanktuarium
w Betfage przybywają pielgrzymi przez okrągły rok to jednak jeden raz
w roku w Niedzielę Palmową to sanktuarium ożywia się w niezwykły sposób.
Pielgrzymi przybywają z całego świata. Przygotowują się do wyruszenia
małymi grupkami. Pielgrzymi nawet różnych wyznań. Jest to jedna z nielicznych
okazji gdzie do procesji organizowanej przez katolików dołączają się wyznania
przybywające z całego świata. Wszyscy łączą się w jedną wielką procesję.
I spod sanktuarium w Betfage starożytną drogą udają się w kierunku do
Jerozolimy. |
 |
 |
 |
 |
 |
Mijają sanktuarium
Pater Noster a potem szlakiem pielgrzymów obok wejścia do
sanktuarium Dominus Flevit dalej w kierunku Starego Miasta. Śpiewy słychać
w różnych językach i różne melodie. We wszystkich językach i we wszystkich
melodiach powtarza się tylko jeden motyw; Hosanna, śpiewane we wszystkich
możliwych tonacjach. Hosanna, śpiewają wszyscy wymachując gałązkami palmowymi
lub gałązkami z drzew oliwnych. |
| Na samym końcu
procesji idą franciszkanie. Nie tylko zamykają tę procesję, ale są tym
głównym trzonem. Franciszkanie wśród których naczelne miejsce, honorowe
miejsce zajmuje o. kustosz u boku patriarchy łacińskiego. I oni niosą
gałązki palmowe. Przedstawiciele wszystkich głównych klasztorów niosą
gałązki palmowe. Uprzywilejowaną gałąź niesie kościelny z Bazyliki Grobu
Pańskiego. |
 |
 |
 |
 |
| Przy śpiewach
psalmów, przy śpiewach innych pieśni przewidzianych liturgią Niedzieli
Palmowej udają się w ramach tej procesji do Starego Miasta. Zwykle jest
to wielkie widowisko nie tylko dla mieszkańców, dla muzułmanów ale dla
turystów, dla pielgrzymów którzy tłoczą się wzdłuż procesji; nie tylko
przy wyjściu procesji ale zwłaszcza przy wejściu do Starego Miasta Jerozolimy.
Cała uroczystość kończy się na dziedzińcu klasztoru Ojców białych. Jest
uroczyste nabożeństwo na zakończenie procesji Niedzieli Palmowej.
Opracował o. Marian B. Arndt ofm |
 |
 |
 |
 |