Betfage - Niedziela Palmowa
Betfage - Niedziela Palmowa
Na wschodnich stokach Góry Oliwnej franciszkanie opiekują się sanktuarium o nazwie, która pojawia się w Ewangeliach tylko w kontekście Niedzieli Palmowej: Betfage (Mt 21,1; Mk 11,1; Łk 19,29). Wszyscy ewangeliści umiejscawiają Betfage na drodze z Jerycha do Jerozolimy, na Górze Oliwnej, niedaleko Betanii. Dzisiaj droga z Jerycha do Jerozolimy w Betanii skręca na południe i okrąża Górę Oliwną, ale tak nie było w starożytności. Droga ta wiodła wprost na zachód, wspinała się na stoki Góry Oliwnej, przechodziła obok obecnego sanktuarium w Betfage, omijała geograficzny szczyt od południa, grzbiet góry osiągała w okolicach klasztoru karmelitanek „Pater Noster”. Stąd już rozciągał się widok na Jerozolimę. Następnie obecnie używana droga skręca w lewo i wije się, przechodząc między cmentarzami żydowskimi, natomiast w czasach Jezusa wiodła prosto bardzo stromym stokiem ze szczytu wprost w dół w kierunku bramy miejskiej w murach Jerozolimy.
Betfage - Niedziela Palmowa
Betfage - Niedziela Palmowa
Betfage - wejście do kościoła
Jezus wyrusza z Jerycha przez Pustynię Judzką, podróżując do Jerozolimy (Mt 20,29; Mk 10,46; Łk 19,1.11.28). Zbliżając się do celu, posyła dwóch swoich uczniów, aby w Betfage przygotowali Mu osiołka i stąd rozpoczyna swoją ostatnią drogę przed śmiercią. Ewangeliści z wyjątkową pieczołowitością opisują ten fakt.
Przekazy pielgrzymów pierwszych wieków co do dokładnego miejsca są nieco rozbieżne, tym niemniej pokazywano im kamień, z którego Jezus wsiadł na osiołka. Prawdopodobnie w ciągu wieków w czczonym miejscu wspominano również spotkanie Jezusa z Martą, kiedy po śmierci Łazarza wyszła Mu na spotkanie (J 11,20). W roku 1876 archeologowie odnaleźli kamienne podwyższenie - a co było najbardziej zdumiewające, odkryto zachowane fragmenty fresków w stylu epoki krzyżowców. W roku 1883 franciszkanie weszli w posiadanie całej posesji i na ruinach wybudowali kościół i klasztor.
 
Wnętrze kościoła
W kościele przyciąga uwagę spory kamienny sześcian ze wszystkich stron pokryty freskami. Można wyraźnie odróżnić fragmenty zabytkowe od współczesnych uzupełnień. Freski przedstawiają sceny z Niedzieli Palmowej: odwiązywanie osiołka, wiwatujących mieszkańców Jerozolimy z gałązkami palmowymi w rękach, i uszkodzony napis, który uznawany jest jako nazwa „Betfage”. Jedna scena nawiązuje do pobliskiej Betanii - przedstawione postacie są interpretowane jako Marta, Maria i Łazarz.
Całe wnętrze kościoła jest pokryte nowoczesnymi malowidłami, które stylem wyraźnie naśladują stare freski z czczonego podwyższenia. Malowidło w apsydzie przedstawia Jezusa na osiołku i grupę apostołów; dalszy ciąg wydarzeń jest przedstawiony na ścianach kościoła: wiwatujące dzieci (Mt 21,15), osoby zrywające gałązki, grupa ścieląca płaszcze na drodze (Mt 21,8; Mk 11,8), zgorszeni faryzeusze (Łk 19,38).
Dzisiaj starożytna miejscowość Betfage należy do wioski arabskiej et-Tur. Sanktuarium przypomina nam wydarzenie z Niedzieli Palmowej (Mt 21,1-10; Mk 11,1-11; Łk 19,28-44; J 12,12-19). Kamień, który cieszył się czcią z tego powodu, że stanął na nim sam Zbawiciel, nie tylko ozdobiono, ale włączono w obręb kościoła. Jak wiele kościołów przez wieki i ten był zburzony, zapomniany. Sanktuarium pod opieką franciszkanów dzisiaj jest znowu miejscem odwiedzanym przez pielgrzymów. Co roku w Niedzielę Palmową wyrusza stąd procesja z palmami.
Wnętrze kościoła
 
Niedziela Palmowa - procesja
Zwłaszcza w Niedzielę Palmową ożywia się to Sanktuarium w sposób niezwykły. I choć do sanktuarium w Betfage przybywają pielgrzymi przez okrągły rok to jednak jeden raz w roku w Niedzielę Palmową to sanktuarium ożywia się w niezwykły sposób. Pielgrzymi przybywają z całego świata. Przygotowują się do wyruszenia małymi grupkami. Pielgrzymi nawet różnych wyznań. Jest to jedna z nielicznych okazji gdzie do procesji organizowanej przez katolików dołączają się wyznania przybywające z całego świata. Wszyscy łączą się w jedną wielką procesję. I spod sanktuarium w Betfage starożytną drogą udają się w kierunku do Jerozolimy.
Niedziela Palmowa - procesja Niedziela Palmowa - procesja
Niedziela Palmowa - procesja Niedziela Palmowa - procesja
Niedziela Palmowa - procesja
Mijają sanktuarium „Pater Noster” a potem szlakiem pielgrzymów obok wejścia do sanktuarium Dominus Flevit dalej w kierunku Starego Miasta. Śpiewy słychać w różnych językach i różne melodie. We wszystkich językach i we wszystkich melodiach powtarza się tylko jeden motyw; Hosanna, śpiewane we wszystkich możliwych tonacjach. Hosanna, śpiewają wszyscy wymachując gałązkami palmowymi lub gałązkami z drzew oliwnych.
Na samym końcu procesji idą franciszkanie. Nie tylko zamykają tę procesję, ale są tym głównym trzonem. Franciszkanie wśród których naczelne miejsce, honorowe miejsce zajmuje o. kustosz u boku patriarchy łacińskiego. I oni niosą gałązki palmowe. Przedstawiciele wszystkich głównych klasztorów niosą gałązki palmowe. Uprzywilejowaną gałąź niesie kościelny z Bazyliki Grobu Pańskiego.
Niedziela Palmowa - procesja Niedziela Palmowa - procesja
Niedziela Palmowa - procesja Niedziela Palmowa - procesja
Przy śpiewach psalmów, przy śpiewach innych pieśni przewidzianych liturgią Niedzieli Palmowej udają się w ramach tej procesji do Starego Miasta. Zwykle jest to wielkie widowisko nie tylko dla mieszkańców, dla muzułmanów ale dla turystów, dla pielgrzymów którzy tłoczą się wzdłuż procesji; nie tylko przy wyjściu procesji ale zwłaszcza przy wejściu do Starego Miasta Jerozolimy. Cała uroczystość kończy się na dziedzińcu klasztoru Ojców białych. Jest uroczyste nabożeństwo na zakończenie procesji Niedzieli Palmowej.
Opracował o. Marian B. Arndt ofm
Niedziela Palmowa - procesja
Niedziela Palmowa - procesja Niedziela Palmowa - procesja
Niedziela Palmowa - procesja