Reguła Zakonu Braci Mniejszych
 
Święty Franciszek
Reguła, zatwierdzona przez papieża Honoriusza III bullą "Solet annuere" z dnia 29 listopada 1223 roku nazywana też drugą Regułą lub Regułą ostateczną, obowiązuje do dziś w Pierwszym Zakonie św. Franciszka. Zachował się oryginał bulli papieskiej, zatwierdzającej Regułę, zawierający również jej tekst; jest on przechowywany jak relikwia w zakrystii Sacro Convento w Asyżu.
Oprócz oryginału Reguły istnieje odpis w zbiorach Archiwum watykańskiego, który wśród wielu odpisów jest specjalnie ceniony, niemal na równi z oryginałem. Te dwa teksty różnią się jednak między sobą, bo kopista starał się o poprawniejszą łacinę. Z tej racji podstawą dla krytycznego wydania musi pozostać tekst oryginalny, podany w bulli zatwierdzającej.
Pomimo istnienia takiego świadectwa tekstowego pytanie o autentyczność Reguły jest uzasadnione, spowodowało ono wnikliwe badania, dzięki którym możliwe jest danie odpowiedzi potwierdzającej. Przyczyną postawienia problemu jest fakt, że przy redagowaniu tej Reguły Franciszek korzystał z pomocy innych osób zainteresowanych. W pierwszym rzędzie należy wymienić kardynała Hugolina, który pomagał "w ułożeniu wspomnianej Reguły i w uzyskaniu jej potwierdzenia przez Stolicę Apostolską". Wiadomo również, że Franciszek współpracował z braćmi, że prosił ich o pomoc w uzupełnianiu przepisów Reguły.
Wątpliwości odnośnie do autorstwa św. Franciszka dotyczą zarówno formy językowej, jak i treści. Analiza tekstu wykazuje, że w słownictwie powtarzają się typowe dla Franciszka wyrazy, zwłaszcza czasowniki, najczęściej w 1 os. l.p.: "upominam i przestrzegam", "radzę", "nakazuję stanowczo", "nakazuję ministrom na mocy posłuszeństwa", "poddani i ugruntowani w wierze".
Dowodem autorstwa św. Franciszka jest również nieostrość przepisów. Na tej zasadzie nie trudno wydzielić te fragmenty, w których przepisy są bardziej szczegółowe i dokładne, a zatem formułowane przy czyjejś pomocy. W niektórych z tych urywków treściowo odpowiadających ówczesnemu prawu kościelnemu, widoczna jest troska o zachowanie istotnych dążeń św. Franciszka.
Oprócz tych dowodów mamy poważne świadectwo samego Świętego w Testamencie, m.in. zakaz wprowadzania wyjaśnień do słów Reguły, powołanie się na pomoc Bożą w jednoznacznym formułowaniu przepisów oraz prośba o zachowanie ich z takim samym usposobieniem. Zalecenia te mogły odnosić się jedynie do Reguły zatwierdzonej.
Tekst bulli papieskiej "Solet annuere" zatwierdzającej Regułę Esser również podaje, wzorując się na rękopisach i wczesnych drukach (Wadding, a za nim Lemmens i Boehmer nie załączyli jej do swoich wydań). Regułę potwierdził również papież Mikołaj III bullą "Litteras felicis recordationis" z dnia 21.08.1279 roku.
Pomimo ingerencji osób współredagujących z Franciszkiem w redagowaniu tej Reguły, zdołał on zawrzeć w niej swego ducha, odbijającego istotę Ewangelii, tak jak ją pojął i przeżył.

Bulla, cz. I
Rozdział 1 - W imię Pańskie! Zaczyna się sposób życia braci mniejszych
Rozdział 2 - Kandydaci i sposób ich przyjmowania
Rozdział 3 - Oficjum Boskie i post, i jak bracia mają iść przez świat
Rozdział 4 - Bracia nie powinni przyjmować pieniędzy
Rozdział 5 - Sposób pracy
Rozdział 6 - Bracia nie powinni niczego nabywać na własność; zbieranie jałmużny i bracia chorzy
Rozdział 7 - Nakładanie pokuty braciom grzeszącym
Rozdział 8 - Wybór ministra generalnego tego braterstwa i kapituła w Zielone Święta
Rozdział 9 - Kaznodzieje
Rozdział 10 - Upominanie i poprawianie braci
Rozdział 11 - Bracia nie powinni wchodzić do klasztorów mniszek
Rozdział 12 - Ci, którzy udają się do saracenów i innych niewiernych
Bulla, cz. II